بنام خداوند فرهنگ و رای
اینجانب مجید فروتن ساکن و اهل شهر گز برخوار متولد ۲۹/۶/۱۳۴۹ می باشم. در ذیل شرحی مختصر از چگونگی تاسیس موزه مردم شناسی گزبرخوار را به استحضار می رسانم.
از همان دوران نوجوانی علاقه زیادی به پدربزرگ و مادربزرگم داشتم و دائم در کنار ایشان بودم، و مواقعی که سخن از گذشته شهر و نحوه زندگی آنها به میان می آمد با شور و شوق فراوان به گفته های ایشان گوش فرا می دادم. همیشه کوچه های طاق دار ، میدان بزرگ شهر و بازاری که همه کسبه و حرفه ها در آن فعالیت داشتند و همچینن نام های قدیمی محله ها که اکنون هیچ اثری از نام و محل آنها نیست برایم جالب بود و دوست داشتم حتی برای یک بار آن حال و هوا و معماری را تجربه کنم. پس بر آن شدم تا بر اساس گفته ها و شنیده ها و شواهد موجود ماکت گز قدیم را بسازم و با توجه به اینکه در مقطع راهنمایی مشغول به تحصیل بودم و نیز عدم آشنایی با ابزارآلات نقشه کشی و ماکت سازی ، این ماکت را با یونولیت ، گچ ، مقوا ، چوب و … ساختم ، البته چون دیگر اثری از بافت قدیم شهر وجود نداشت (مثلاً می گفتند که جایی که امروزه یک آپارتمان چند طبقه است در قدیم الایام یک زورخانه بوده است.) بر اساس همین نبودها ساخت این ماکت نزدیک به ۳ سال طول کشید که اکنون در شهرداری شهر گز نگهداری می شود. در حین ساخت ماکت که از کوی و گذر و بافت قدیم عکس می گرفتم و نقشه برداری می کردم ، مطالبی نظر من را به خود جلب کرد ، اینکه دیدم سنگ آسیابی را که به قطر ۸۰ سانتی متر و به ضخامت ۵ سانتی متر با چه ظرافتی بدون ابزار پیشرفته امروزی از دل کوه تراشیده بودند و سالیان سال گندم با آن آسیاب کرده بودند امروزه از آن به عنوان درب چاه فاضلاب استفاده می کردند. یا چرخ ریسندگی که روزی تمام زندگی یک زن خانه دار بود امروز شده بود چوب آتش زیر دیگ آش نذری.
وقتی این چیزها را دیدم تصمیم گرفتم که از لوازم زندگی و کار مردم در قدیم یک نمونه برای حفظ و ماندگاری به هر طریق ممکن تهیه کنم. خلاصه همین که وارد مقطع دبیرستان شدم یعنی سال ۶۵ از همان دوران شروع به جمع آوری لوازم زندگی مردم در قدیم کردم. و از آن جایی که منبع درآمدی نداشتم و محصلی بیش نبودم، از خانواده ام کمک می گرفتمو یا اینکه از دوستان و آشنایان هدیه می گرفتم. مثلاً یادم هست مادرم چند قوری نو برای تکیه محله خرید و در عوض قوری های بند زده قدیمی را از متولی حسینیه برای من گرفت. در حدود سال ۷۰ تقریباً نزدیک به سیصد شی قدیمی از پوشاک، ظروف پخت و پز و لوازم کار و انواع لوازم ریسندگی و بافندگی را جمع کردم. تا دهه ۷۰ که وارد بازار کار شدم و به شاگردی کامیون پدرم درآمدم. و همراه ایشان به شهر های مختلف ایران سفر کردم. آنجا بود که فهمیدم که ایران چه خبر است و همه جای ایران زیبا و دیدنی است. سال ۷۳ خودم گواهینامه پایه یک گرفتم و با کار کردن روی کامیون پدر که یک تریلر وایت مدل ۱۹۷۴ بود به تمام شهرهای ایران سفر کردم. با آداب و رسوم آنها آشنا شدم. دیدم دید کار نبود بلکه دید پژوهش و ایران گردی بود. از بوته های بیابانهای طبس عکس گرفتم تا شالیزارهای شمال ، از مردان و زنان ترکمن گرفته تا مردان و زنان خونگرم جنوب. همه و همه بر آن شد که بیشتر عزم خود را جزم کرده تا فرهنگ و تاریخ و آداب و رسوم شمال اصفهان را در قالب یک موزه به نمایش بگذارم. در سال ۱۳۷۵ طی نامه ایی به میراث فرهنگی مجوزی به شماره۴۵۰۹/۱۳/۱۲را جهت تاسیس موزه مردم شناسی گز برخوار دریافت نمودم.
درسال ۱۳۷۶در پارک شهید مدرس شهرگز اشیاء موزه را به مدت چند روز در فضای آزاد به نمایش گذاشتم و از آنجا که از استقبال خوبی برخوردار شد و نیز تعدادی از همشهریان از اینکه با خبر شدند که بنده در حال جمع آوری و تاسیس یک موزه مردم شناسی می باشم و از آن تاریخ گاه با هدیه ی امانت و یا فروش اشیاء قدیمی من را در این راه به آینده امیدوار ساختند و این پشتیبانی باعث شد تا روز به روز به تعداد اشیاء جمع آوری شده افزوده شود ، از این رو همیشه آرزو می کردم تا بتوانم موزه ای در خور فرهنگ و آداب و رسوم منطقه سکونتم که شامل قسمت عظیمی از اصفهان می بود ، تاسیس کنم و همیشه بر این باور بودم که ایران سرزمینی است با قومیت های مختلف از ترک ، لر ، عرب ، کرد ، بلوچ ، فارس ، گیلکی ، مسلمان و غیر مسلمان ولی مهمتر این که همه ایرانی هستیم.
خلاصه که این اشیاء در زیر زمین منزلمان انبار شد ، تا اینکه شهردار وقت شهر ( جناب آقای قیصری) از اشیاء دیدن کرد و موجبات مکانی دائمی در محل فرهنگسرای استاد ادیب برومند شهر گزبرخوار را فراهم نمود. و در تاریخ ۱۸/۷/۱۳۸۳ رسماً به دست ریاست وقت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان جناب آقای مهندس وکیل و تعدادی از مسئولین شهرستان از جمله فرماندار شهرستان برخوار و میمه و حتی رئیس سازمان پایانه های حمل و نقل کالا و مسافر استان اصفهان و همچنین تعدادی از همکاران راننده نیز در این مراسم حضور داشتند.
از آن روز به بعد از سراسر کشور و حتی گردشگران خارجی نیز از این مجموعه دیدن نمودند. و بنده بخاطر داشتن یک یادگاری یا یک نشانی دال بر حضور بازدید کننده غیر بومی، از ایشان دست نوشته ای با نام گرفته ام. که در دفتر یادبود موزه موجود می باشد. طی این ۵ سال از گذشت تاسیس موزه جهانگردان متخصصی از کشورهای چین ، ارمنستان ، انگلستان ، استرالیا و ایتالیا از این مجموعه دیدن کرده اند.
در سطح کشور نیز در ایام تعطیلات نوروز به لحاظ قرارگرفتن شهر در حاشیه اتوبان و شاهراه اصفهان تهران (شمال اصفهان) مسافران زیادی از این مجموعه دیدن می کنند.
یک مرتبه گزارش کاملی توسط کارشناس محترم سازمان میراث فرهنگی سرکار خانم مهندس حمیدی و همکاران گرانقدرشان از این موزه برای سازمان تهیه شده است و ایشان زحمات زیادی نیز در این راستا متقبل شده است.
اخیراً اکثر مدارس و مراکز آموزش عالی استان بصورت تور با هماهنگی قبلی از این مجموعه دیدن می کنند که بیشتر مواقع به خاطر دور بودن از شهر تعدادی از دوستانم که دانشجو یا شاغل در شهر هستند و آشنا به تمام اشیاء و به نوعی راهنمای حرفه ای شده اند شرایط را برای بازدیدکنندگان بصورت رایگان فراهم می نمایند و از آن جایی که هیچ وقت نمی توانم جوابگوی زحماتشان باشم جای دارد از همین جا از ایشان تشکر کنم.
همیشه بر این باور بوده ام که به ما یاد داده اند نباید از یک وجب خاک ایران گذشت و متجاوز را باید از بین برد حتی اگر از جانمان بگذریم و به همین صورت از میراث کهن ایران که به نوعی میراث معنوی گذشتگان است نیز باید نگهداری نمود حتی اگر با گذشت جان باشد.
در سال ۱۳۸۴ به عنوان همکار افتخاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان انتخاب شدم. ضمناً سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان این موزه را به عنوان اولین موزه خصوصی استان معرفی نموده است.

اکنون در موزه نزدیک به ۹۰۰ شی قرار دارد که توسط کارمندان سخت کوش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان دارای شناسنامه اموالی شده است. و در زیر زمین منزل تعداد دویست شی قرار دارد که به علت نبود جا و کمبود امکانات بر روی هم انباشته شده است.
در حال حاضر همکاری نزدیکی با دانشگاه هنرهای زیبای اصفهان دارم و هر بار اشیاء سفالین و چنین های شکسته شده ای را که خریداری می کنم جهت ترمیم و بازسازی در اختیار دانشجویانی که احتیاج به قطعه برای اتمام پایان نامه دارند و باید شیء را ترمیم کنند می گذارم. این موزه در یک خانه اعیانی متعلق به متولین شهر معروف به خاندان برومند قرار دارد که در قسمتی که مربوط به انبار گندم این خانه بوده که حدوداً مساحتی بالغ بر ۱۰۰ متر مربع است قرار دارد.
در این مجموعه سه مطلب را به بازدیدکنندگان مخصوصاً دانش آموزان و دانشجویان یادآور می شوم. ابتدا سختی زندگی مردمان قدیم و داشتن قدر عافیت ، دوم پوچی این دنیا مثلاً می گویم آن لباس محلی یا آن نسخه خطی از سالیان دور مانده است ولی آدم هایش که این ها را ساخته اند و استفاده کرده اند دیگر زنده نیستند ، پس انسان با آن قدرت و خودپسندی اش از یک تکه کاغذ و پارچه ای پشمی ضعیف تر است و سوم اینکه موزه را محلی برای پژوهش در مورد نوع ساخت ، مصالح و چگونگی استفاده از این وسایل را مورد پژوهش قرار می دهیم.
این موزه در سال ۸۴ توسط یکی از بنیانگذاران دانشکده داروسازی اصفهان جناب آقای عباس ادیب بصورت کتابی با عنوان شتاب و دگرگونی های مردم اصفهان در هشتاد سال اخیرکه در این کتاب در مورد اکثر اشیاء توضیح کامل همراه با عکس چاپ شده است.
عضو هیئت مدیره انجمن موزه داران استان اصفهان می باشم.
تمام هزینه های جاری موزه اعم از چاپ بروشور ، تکثیر CD ، هزینه پذیرایی گردشگران مخصوصاً گردشگران خارجی را شخصاً پرداخت می نمایم.
بارها مسئولین گرانقدر سازمان میراث فرهنگی و یا کشوری همچون کمیسیون فرهنگی مجلس از این مجموعه دیدن نموده اند.
هیچ گونه اعتباری تا کنون از سازمان میراث فرهنگی دریافت ننموده ام.

هدف از تاسیس موزه برای جمع آوری اشیاء در حال نابودی و سپس حفظ و مرمت آن و انتقال فرهنگ غنی گذشتگان به نسل امروز و فردا می باشد.
مشکل بزرگتر این موزه این است که بیشتر اشیاء بروی زمین و بدون ویترین قراردارد و بارها اشیاء این مجموعه جابه جا یا مفقود شده است.
به لحاظ این که نتوانسته ام یکباره قفسه و ویترین تهیه کنم و طی چندین سال هر چه قدر پس انداز نموده ام به ساخت ویترین اختصاص نموده ام لذا ویترین ها و قفسه های رنگارنگ حتی ناموزون بعضی چوبی و بعضی فلزی و گاهاً شیشه ای می باشد. که به نظر بنده فضای موزه را ناهمگون نموده است. از لحاظ نورپردازی بسیار ضعیف و به هیچ یک از موارد امنیتی مانند دوربین مداربسته و … و یا حتی قفل خوب نیز تجهیز نمی باشد.
بر این باورم که موزه دار نباید کارخانه دار یا عضو یک خانواده متمول یا عضو یک خانواده پیشکسوت هنرمند باشد و با این عمل ثابت کردم که هر ایرانی که علاقه به میراث فرهنگی خطه محل سکونت خود داشته باشد می تواند با جمع آوری و خرید در طول چند سال صاحب یک مجموعه نفیس شود. بنده بیش از بیست سال این مجموعه را جمع آوری نموده ام.
جالب اینکه تا کنون فقط دو بار آن هم به اندازه ۳۰ ثانیه موزه در شبکه استانی به نمایش گذاشته شده است.
مهمتر از همه از روزی که در این شهرستان موزه تاسیس شده محل امنی شد برای نگهداری اشیاء و جلوگیری از خروج آنها از شهرستان و کشور که بعضاً اشیاء را به صورت نقد و اقساط خریداری نمودم. اشیاء که متعلق به عموم بود مانند کشفیات در سطح شهر مکانی شد برای نمایش و نگهداری این اشیاء.
در موزه مذکور هر ۵ شنبه بعداز ظهر تعدادی از محققان و پژوهشگران شهرستان و استان گرد هم می آیند و پیرو مسائل فرهنگی و میراث معنوی با توجه به قدمت چند هزار سال شهرستان به بحث و تبادل نظر می پردازند.
در این مجموعه یک خمره هخامنشی بزرگ یک خمره ساسانی ، چندین سفالین دوره سلجوقی ، چند خمره سفالین دوره تیموری و صفوی و تعداد زیادی اشیاء اوایل دوره قاجار به تأیید کارشناسان سازمان میراث فرهنگی وجود دارد. به جز تعداد انگشت شماری بقیه اشیاء قدمتی کمتر از ۱۰۰ سال ندارد.
مطلب مهمی که می خواهم به آن اشاره کنم این است که در موزه های دولتی موزه دار با همه عشق و علاقه اش به کار آنچه به وی در مورد جنس ، محل کشف ، نوع کاربری و سال ساخت یک شیءدیکته شده به بیننده انتقال می دهد ، ولی در این مجموعه چون هر شیء را با دست رنج خود خریداری نموده ام و یااینکه با خواهش و تمنا از خانواده ای گرفته ام و یا هدیه گرفته ام آن هم با داستان هایی … از این رو اگر دا ل بر خود ستایی نشود با جان و دل به بیننده مطالب جالب و شنیدنی یک شیء را به بیننده انتقال می دهم و بارها از طرز برخورد بازدید کنندگان خود به این مسئله پی برده ام.
در تمام کارگاه های آموزشی سازمان برای چگونگی موزه داری و نگهداری اشیاء شرکت نموده ام.
بارها برای ثبت موزه اقدام و مدارک ارسال نموده ام ولی خوب این بار هم آنچه خواسته بودید اطاعت امر نموده ام.
در پایان از تمام کسانی که در راه اندازی این مجموعه به من یاری رسانده اند خانواده ، دوستان ، کارمندان دلسوز سازمان میراث فرهنگی کمال تشکر را دارم.